बालकुमार शर्मा, १४ साउन, काठमाडौं।

नेपाल एथलेटिक्स संघको नेतृत्वमा फेरि एक पटक राजिव विक्रम शाहको पुनरागमन भएको छ। तेस्रो कार्यकालका लागि निर्वाचित शाहको जितले त केवल उनको व्यक्तिगत लोकप्रियता पुष्टि गरेको छ, बरु पछिल्ला वर्षहरूमा संघले हासिल गरेका उपलब्धिहरू, निर्माण गरिएको संरचना र भविष्यप्रति देखिएको प्रतिबद्धताको अनुमोदन पनि गरेको छ।

नेतृत्वको पुनरावृत्ति मात्र होइन, विश्वासको पुनः पुष्टि

एथलेटिक्स संघको पछिल्लो कार्यकालमा शाहले पुर्‍याएको भूमिका सशक्त र परिणाममुखी देखिएको छ। नेपालको एथलेटिक्स इतिहासमा सन् २०१९ यता एसियाली तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा सहभागी खेलाडीहरूको संख्या वृद्धि हुनु, उनीहरूको तयारीका लागि तालिमको व्यवस्थापन हुनु, र संघको सांगठानिक स्वरूपमा अनुशासन कायम हुनु — यी सबै उपलब्धिले संघको इमेज पुनर्निर्माणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको छ।

शाह आफैं एक राजनीतिक व्यक्तित्व (कर्णाली प्रदेश सरकारका आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका केन्द्रिय सदस्य) भए पनि खेल क्षेत्रमा उनको संलग्नता र निस्वार्थ योगदानको प्रशंसा व्यापक देखिन्छ।

पछिल्लो सफलताहरूः संकेतपूर्ण उचाइ :

शाहको नेतृत्वमा नेपाल एथलेटिक्स संघले पछिल्लो समय जुन किसिमको परिवर्तन देखायो, त्यो सजिलै सम्भव थिएन। उदाहरणका लागि, सन् २०२२ मा नेपालका दुई एथलेटिक्स खेलाडीहरू दक्षिण एसियाली प्रतियोगितामा रजत पदक जित्न सफल भए। यस्तै, २०७९ सालमा नेपालकै पहलमा काठमाडौंमा आयोजित क्षेत्रीय स्तरीय ‘रोड रन’ प्रतियोगिताले राष्ट्रिय खेलाडीहरूलाई विश्वस्तरीय अनुभव दिलाएको थियो।

यसैबीच संघले दशौं राष्ट्रिय खेलकुदको एथलेटिक्स स्पर्धा गम्भीर अनुशासन र प्रविधियुक्त ट्रयाकिङमार्फत सञ्चालन गर्‍यो। अन्तर्राष्ट्रिय एथलेटिक्स महासंघ (IAAF) का प्रतिनिधिहरूले समेत नेपाल एथलेटिक्स संघको व्यवस्थापनको प्रशंसा गरेका थिए।

निर्वाचनको पृष्ठभूमि र विरोधका राजनीतिक आयामहरू

यस पटकको निर्वाचन सहज थिएन। शाहको उम्मेदवारीविरुद्ध योजनाबद्ध रूपमा आर्थिक अनियमितताको आरोप सार्वजनिक गरियो। एक पत्रकार सम्मेलनमार्फत उनीविरुद्ध वातावरण बिगार्ने प्रयास भयो। तर निर्वाचन प्रक्रियामा आएको स्पष्ट जनसमर्थनले ती आरोपहरू प्रचारमूलक र प्रतिस्पर्धीको भयजन्य रणनीति मात्र भएको संकेत दियो।

शाहका स्वकीय सचिव ललित बस्नेतका अनुसार, “उहाँको लोकप्रियता र संघप्रतिको समर्पण देखेर डराएका केही समूहहरूले निर्वाचन प्रभावित गर्न खोजे, तर अन्ततः खेलकुद समुदायको बुद्धिमानीले सत्यको विजय गरायो।”

शाहको दृष्टिकोण र भावी योजना

निर्वाचित भएपछि शाहले आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्‍याउँदै भने, “एथलेटिक्स खेललाई राष्ट्रिय पहिचानको एक प्रमुख आधार बनाउने हाम्रो लक्ष्य हो। यो कार्यकालमा हामी क्षेत्रीय एकेडेमी स्थापना, महिला र ग्रामीण खेलाडीको प्रतिभा खोज र प्रशिक्षकहरूको स्तरीकरणमा केन्द्रित हुनेछौं।”

उनले तीन प्रमुख क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिने बताएका छन्:

1. पूर्वाधार विकास — आधुनिक ट्रयाक निर्माण, प्रशिक्षण केन्द्रहरूको सुदृढीकरण।

2. प्रतिभा प्रवर्द्धन — विद्यालयस्तरदेखि प्रतियोगितात्मक संरचना निर्माण।

3. अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य — दक्षिण एशियाली, एशियाली र अन्य साझेदार देशहरूसँग प्राविधिक सहयोग विस्तार।

एथलेटिक्स संघको चुनौती र सम्भावना :

यद्यपि संघले पछिल्ला वर्षमा सराहनीय काम गर्‍यो, भविष्य अझै चुनौतीपूर्ण छ। संघको आर्थिक आत्मनिर्भरता, ग्रामीण क्षेत्रका खेलाडीहरूको पहुँच, र नयाँ पुस्तालाई खेलतर्फ आकर्षित गर्नुपर्ने आवश्यकता अझै पूरा हुन बाँकी छ।

तर राजिव विक्रम शाहको निरन्तरता र पहिल्यै बनाएको सञ्जाल, अनुभव, तथा नीतिगत पकडको कारण एथलेटिक्स संघले आगामी दिनहरूमा अझै उचाइ प्राप्त गर्ने विश्वास गरिएको छ।

निष्कर्षः खेलकुद नेतृत्वको दीर्घदृष्टि र राजनीतिक प्रभावको सन्तुलन

राजिव विक्रम शाहको यो विजय केवल एउटा निर्वाचनको परिणाम होइन, यो नेतृत्वको दीर्घदृष्टि, नीतिगत स्पष्टता, र समर्पणको मूल्याङ्कन हो। राजनीतिक पृष्ठभूमिमा रहेका नेताले कसरी संस्थागत सुधार, पारदर्शिता र खेलको शुद्धता कायम राख्न सक्छन् भन्ने उदाहरण उनी बनेका छन्।

नेपाल एथलेटिक्स संघ अब समावेशी, प्रतिस्पर्धी र दीगो रणनीतिमा अघि बढ्नुपर्ने चरणमा पुगेको छ — जसको अगुवाई पुनः एकपटक राजिव विक्रम शाहले गर्ने निश्चित भएको छ।

फोटो क्याप्सन: निर्वाचन पछि सपथग्रहण गर्दे नव निर्वाचित समितिका पदाधिकारीहरु ।

शाहको एजेन्डा: अबको ध्यान केमा?

अध्यक्ष शाहले निर्वाचित भएसँगै अगामी तीन वर्षका लागि प्रस्तुत गरेको कार्ययोजना यस्ता छन्:

१. एथलेटिक्स एकेडेमीहरू स्थापना:
प्रदेशस्तरमा पाँच एथलेटिक्स प्रशिक्षण केन्द्र खोलिने। युवा खेलाडी पहिचान र दीर्घकालीन प्रशिक्षणमा केन्द्रित।

२. ग्रामीण एथलेटिक्स प्रोग्राम:
रोल्पा, जाजरकोट, बाजुरा जस्ता दुर्गम जिल्लामा स्कुल एथलेटिक्स कार्यक्रम सञ्चालन गरी प्रतिभा खोज्ने।

३. प्रशिक्षक स्तरीकरण र प्रविधि:
IAAF (World Athletics) संग सहकार्य गरी नेपाली प्रशिक्षकको स्तरीकरण र आधुनिक प्रविधि भित्र्याउने।

४. लैङ्गिक समावेशीकरण:
महिला एथलेटिक्स खेलाडीहरूलाई प्रशिक्षण, पोषण, र मनोपरामर्शको व्यवस्थासहित सक्षम बनाउने।

५. आर्थिक पारदर्शिता र आत्मनिर्भरता:
बजेटको नियमित अडिट, निजी क्षेत्रसँग सहकार्य र इभेन्ट प्रबन्धनबाट आम्दानीको स्रोत विकास।

राजनीतिक पृष्ठभूमि, तर खेलमै केन्द्रीत छ नेतृत्व :

शाह नेपाली कांग्रेसका केन्द्रिय सदस्य र कर्णाली प्रदेश सरकारका मन्त्री पनि हुन्। तर उनले आफ्नो राजनीतिक प्रभावलाई खेलकुदको सेवा गर्न प्रयोग गरेका छन् — संस्थालाई राजनीतिरहित, पेशागत र दूरदर्शी ढंगमा अगाडि बढाएका छन्।

खेल विश्लेषक अर्जुन लम्साल लेख्छन्:
“राजनीतिक व्यक्ति भएर पनि शाहले संघलाई राजनीतिक उपकरण बनाएनन्। उनको शैली नेताभन्दा संस्थापकको जस्तो देखिन्छ।”राजिव विक्रम शाहको नेतृत्व नेपाल एथलेटिक्स संघका लागि केवल व्यवस्थापकीय अनुभव होइन — त्यो राष्ट्रिय गौरव निर्माणको अभियान पनि हो। अबको तीन वर्षमा संघले आफ्नो सफलता कायम राख्न सक्यो भने, नेपाल एशियाली स्तरमै एथलेटिक्स खेलमा आफ्नो हैसियत बलियो बनाउन सक्छ।

आज समपन्न निर्वाचनबाट को को विजयी भए त ?
आज काठमाडौंमा सम्पन्न नेपाल एथलेटिक्स संघको निर्वाचनमा नेपाल एथलेटिक्स संघको केन्द्रिय अध्यक्षमा राजिव बिक्रम शाह
२ कोमल वली – उपाअध्यक्ष
३ सन्तोष कुमार ढकाल – उपाअध्यक्ष
४ शैलेन्द्र खनाल – उपाअध्यक्ष
५ तेजेन्द्र थापा – उपाअध्यक्ष
६ गज बहादुर गुरुङ्ग – उपाअध्यक्ष
७ जगत सिहं धामी- उपाअध्यक्ष
८ सन्जिब तुलाधर – महा सचिव
९ राधाकृष्ण बिष्ट- सचिव
१० मोहन घले – कोषाध्यक्ष
११ दिल बहादुर बम – सदस्य
१२ शिबलाल आचार्य – सदस्य
१३ अनिरुद्र चौधरी – सदस्य
१४ अन्जु चौधरी -सदस्य
१५ जियाबल हक – सदस्य
१६ नन्दु काउचा – सदस्य
१७ पदमा चौधरी – सदस्य

निर्वाचित भएका हुन अब यो टिमले एथलेटिक्सलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन लागि पर्ने छ ।